Warning: Parameter 1 to plgContentAlphacontent::onAfterDisplayTitle() expected to be a reference, value given in /home/jroxemaa/public_html/eastmedicine.net/libraries/joomla/event/event.php on line 67

PostHeaderIcon Üç doşa

ÜÇ DOŞA  

Ayürved’teki temel kavramlardan biri “Üç Doşa”dır. İnsanın beden yapısı (konstrüksiyonu) belirli fizyolojik fonksiyonlarına ve anatomik kuruluş şekline uygun olarak üç farklı tiptedir. Doşa ’lar  da dünya yapısının ilk temel elementlerinden oluşurlar.

  • Feza
  • Hava
  • Ateş
  • Su
  • Toprak

Feza ve havadan “vata” oluşur; Ateş ve suyun özelliklerinin bir tanesinden “pitta” meydana gelir;   Suyun toprak ile karışımından “kaphu” meydana gelir;  İlgili elementlerden veya farklı kişilere özgül olan “Doşa”lardan biz, her bir kişinin temel doğasını belirlemek suretiyle, onun özel ihtiyaçlarına cevap verecek olan tedavi yöntemini tespit edebiliriz.Bu üç Doşa, sahip oldukları karakteristik ve kendilerine ait olan özgül sanlarından tanınırlar:

Vata – kuru, soğuk, hafif, hareketli, ince ve kaba, değişikliğe tabi ve açık. Bu Doşa’ların en-güçlü olanıdır. İnsanın en önemli hayat gücünü teşkil eder ve hastalıkların oluşmasında yine en önemli pay onundur. Bu “Doşa” tüm hareketlerimizi idare eder, kendisinde “pitta” taşıdığı gibi, “kaphu’da” taşır.

Pitta – sıcak, “flüid” özellikli hafif, narin ve sivri, hoş olmayan kokulu, yumuşak ve açık. İnsan bedenindeki sıcaklığı, harareti ve tüm kimyevi reaksiyonları o yönetir.

Kapha – soğuk, ıslak, ağır, yavaş, hayat ve canlılıktan mahrum. Kapha statiktir, büyük yoğunluğa sahiptir ve bulut dumanına benzer. Kapha’nın fonksiyonları, organizmanın maddi temelini, ağırlığını, karşılıklı bağlılığını ve karşılıklı dengesini destekler.

Vata – doğal –normal- durumda iken, irade, nefes alma, nefes verme, içtepilerin gerçekleşmesini, dokuların eşit dengesini, sezgi organlarının keskinliğini destekler. Doğal olmayan durumda ise, kurumaya, atık pigment ocaklarına yol açar, ısı ihtiyacı, yorgunluk, karın şişkinliği, kabızlık, fiziki güç kaybı, uykusuzluk, sezgi hissi kaybı, sezgi organlarının güç kaybı, bağlantısız konuşma ve çabuk doyma durumlarına yol açar.

Pitta – doğal –normal- durumda iken, sindirime, ısı üretimine, görsel seziye, açlık, susuzluk hissine, cildin iyi durumuna, bilinç seviyesine, amaca yönelme, erkeklik hislerine ve vücudun “yumuşaklığına” cevap verir. Doğal olmayan durumda ise Pitta, idrarın, dışkının, gözlerin ve cildin sarı solgun renkli olmasına, açlık, susuzluk ve yanma hissine ve ağır uykuya yol açar.

Kapha – doğal –normal- durumda iken vücut sıvılarının (biyolojik sıvıların), eklem “yağlarının” istikrarını ve dengesini (ihtiyacını) destekler; barışıklık, sevgi ve affetme gibi müspet duyguları ve heyecanları sağlar. Doğal olmayan durumda ise Kapha, sindirimin potansiyel imkânlarının kaybına, ıslaklık (ağır kanlık), sümük birikmesine,  güçsüzlük ve ağırlık hislerine, cildin solgun olmasına, çok üşüme hissine, el-kol hareketlerinin uyumluluk kaybına, soluma güçlüklerine, öksürüğe ve uyuma isteğinin artmasına yol açar. 

Vata, kalın bağırsak içine, kalçalara, vücudun yan kısımlarına, kemiklere ve sezgi organlarında konsantre olur. Vata’nın ana yerleşim yeri kalın bağırsaktır ve burada birikir, hastalıklara yol açar ve buradan doğruca dışarı atılır.

 Pitta ince bağırsak, safra kesesi, yağ bezlerinden ayrılan ter, kan, plazma ve görsel sezgi organlarının içinde konsantre olur. Onun en fazla yoğunlaştığı yer ince bağırsaktır burada birikir ve doğrudan insanın organizmasından dışarı atılabilir. 

Kapha, göğüs kafesi, boğaz, kafa, mide altı salgı bezleri, kaburgalar, plazma, yağlı dokular, burun ve dil içinde konsantre olur. Temel merkezi midedir, burada birikir, hastalıklara yol açar ve doğrudan insanın organizmasından dışarı atılabilir         

VATA

Bu yasaya ait olan insanların fiziki yapıları tam olarak gelişmemeye meyillidir. Onların göğüs kafesi dar ve sıkışık olur; ana damarları ve kas damarları görünür. Ciltleri kahverengi akislidir, daha ileri durumlarda soğuk, sert ve kuru olur üzerinde çatlaklar meydana gelir. Bu kişilerde genellikle birkaç koyu renkli leke bulunur. Boyları genel olarak uzun veya kısa olur. Astenik tip ve kasları az gelişmiş olup, zayıf eklem bağları olan kimselerdir. Saçları ince ve seyrektir. Kirpikleri incedir. Gözleri küçük, oynak, aktif olmalarına rağmen görüşleri net ve açık değildir. Göz kapaklarının kuru ve koyu olmaları ile dikkat çekerler. Tırnakları eğri ve kırılgandır, kaba yapıya sahiptirler. Burunları eğri veya yukarı doğru kalkıktır.Fizyolojik planda, iştahları yoktur ve sindirim sistemleri rahatsızdır. Bazen rahatlıkla çok büyük miktarda yemek yerlerken, bazen  tamamen iştahsızdırlar. Böyle insanlar genelde sıcak yemekleri tercih ederler.  Onlar az, ancak sık-sık idrar atarlar, dışkıları kuru, sert ve az miktarda olur ve sık-sık kabızlık sorunu yaşarlar. Rahat ve düzenli bir şekilde  dışkılama  çok seyrek görülür. Uykuları hafiftir, kolay bozulur ve zaman olarak kısadır.Elleri ve ayakları genel olarak soğuktur. Böyle insanlar genelde yaratıcı tipe sahiptirler, aktif olup, çabuk benimseme ve kavrama kabiliyetlerine sahiptirler ama rahatsız karakterlidirler. Çabuk konuşurlar. Hareketleri ve yürümeleri enerjiktir, ancak çabuk yorulurlar.Psikolojik açıdan çabuk kavrama özelliğine sahiptirler, ancak hafızaları kısa ve dağınıktır. Değişikliklere çabuk alışırmalarına karşın  kararsız ve sabırsızdırlar. Refleks ve rahatsızlığa meyillidirler, sık sık sinirlenir, korku ve rahatsızlık hissederler.Böyle kişilerin tutumluluk, kendine güven ve cesaret özelliklerini geliştirmek gereklidir.            

PİTTA 

Pitta yasasına ait olan insanlar genelde orta boya ve orta ağırlığa sahip, iskeletleri ve kasları normal gelişmiş olan kimselerdir. Göğüs kafesleri, vata yasasına ait olan insanlarda olduğu gibi yassı değildir. Ana damarları ve kas damarları normal sayım ve görünüm durumundadır.  Bu insanlarda doğum lekeleri veya çilleri mavimsi veya koyu-kırmızı renktedir. Kemik yapılarının profilleri, vata anayasasına ait olan insanlara kıyasla daha az seviyelidir.Pitta anayasası tipli insanların pigmentasyon tipi ortaktır, bakırımsı, sarımsı veya gri veya açık akislidir. Ciltleri yumuşaktır. Ciltleri sıcak ve vata anayasasına ait olan insanların ciltlerine nazaran kırışıksızdır. Ciltlerinin rengi iyi ve daha fazla pembe akislidir. Saçları ince, dalgalı, koyu veya kestane renkli olup, erken dökülmeye meyillidir. Gözleri ela, yeşil veya bakırımsı-kahve renklidir. Göz bebekleri orta seviyelidir, görüşleri kabiliyetleri düşüktür. Salgı bezleri ıslak ve bakır rengi akislidir, tırnakları yumuşaktır, burun yapısının şekli sivridir ucu sık-sık kızarır. Fizyolojik planda Pitta yasasına ait olan insanların aktif metabolizmaları, iyi iştahları ve iyi sindirim durumları vardır, genelde büyük miktarda gıda ve sıvı tüketirler, serin içkileri tercih ederler.  Böyle insanların uyku durumu genelde normaldir ve kesintisizdir, dışkılarının rengi sarı, yumuşak kıvamlı ve boldur. Genellikle çok terlerler. Vücutlarının ısı derecesi yüksektir, elleri ve ayakları sıcaktır. Soğuk ve sıcak iklim koşullarına karşı daha uyumlu ve dayanıklıdırlar bu sebeple güneş altında durmaktan sakıncaları yoktur.Psikolojik planda, Pitta yasasına ait olan insanların çabuk ve iyi kavrama ve benimseme özellikleri vardır, fikir seviyeleri iyi tepkileri keskindir, iyi hatiptirler. Karakterleri heyecan açısından kolay öfkelenmeye, kıskançlığa ve nefrete meyillidir. Genel olarak bu tip insanlar şerefine düşkün, liderlik  pozisyonunda olmayı seven kimselerdir. 

КАPHА

Kapha anayasasına ait olan insanlar genel olarak iyi gelişmiş  vücutlara sahiptirler.  Ama  şişmanlığa da meyillidirler. Onların göğüs kafesleri büyük hacimli ve geniştir, damarları ve kas damarları kalın cilt içinden görünmez.  Kas sistemleri iyi gelişmiş olup kemik sistemi ile uyumludur. Kapha pigmentasyonu açık tonlu, beyaz veya solgun renklidir. Cilt yumuşak, hafif yağlı, ıslak ve soğuktur. Saçları gür, koyu, yumuşak ve dalgalıdır.  Bu anayasaya ait olan insanların gözleri siyah veya eladır, göz elmacıkları büyük, parlak beyaz renkli ve çekicidir. Göz kapaklarının için bazen kırmızımsı akislidir. Fizyolojik planda kapha tipi insanların iştahları çok büyük değildir, ancak istikrarlıdır; sindirim sistemleri yavaş çalışır ve diğer tiplere kıyasla onların gıda ihtiyaçları genelde daha düşüktür. Yavaş hareket aktifliği bu tür insanlar için tipiktir, dışkıları yumuşaktır ve bağırsak sisteminin boşaltılması yavaş gerçekleşir. Dışkılamaya normal sıklıkta gerçekleşir. Derin ve uzun sürelerle veya fazlaca uyurlar. Güçlü elastikiyet ve büyük yaşam gücü onlara özgüdür; genelde iyi sağlık durumunda bulunurlar ve hayatlarından memnundurlar. Psikolojik açıdan onlar sabırlı, sakin, kolay affedebilen, güçsever kimselerdir. Özelliklerinin olumsuz yanları susuzluğa karşı meyilli, bağımlı ve sabırsız olmalarıdır. Kavrama durumları yavaştır, ancak tam ve güçlüdür. Bu tür insanların kendi kabiliyetlerini ortaya çıkarmaları için bazen zaman gereklidir, ancak benimsedikleri bilgiler onlarda sağlam bir şekilde ve uzun bir süreyle kalır.                                       

                                                Doğu tıp uzmanı Vladimir Uzun